محمد على مجاهدى
454
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
قصايد و غزلهاى الهامى در سبك عراقى است و در سرودن مثنوىهاى حسن منظر و بستان ماتم به شيوه حكيم نظامى گنجوى عنايت داشته است . در آثار منظوم الهامى كرمانشاهى آرايههاى لفظى و معنوى و بيانى بسيارى ديده مىشود از قبيل : استعاره ، اسناد مجازى ، تشبيه ، اشتقاق ، جناس ، ردّ القافيه ، ردّ المطلع ، ارسال المثل ، اقتباس ، تلميح ، مراعات نظير « 1 » و غيره . دامنه تاثير مثنوىهاى عاشورايى از اشعارى كه شعراى معاصر با الهامى در ستايش مثنوى حماسى باغ فردوس او سرودهاند - و ما پيش از اين از آنان ياد كرديم - پيدا است كه شعر او در دسترس آنان قرار داشته و مورد پسندشان قرار گرفته است . نسخه اساس آقاى اميد اسلام پناه در تدوين ديوان الهامى كرمانشاهى - كه از آن با حروف اختصارى « مج » ياد مىكنند - نسخهاى است خطى حاوى گزيدههاى آثار منظوم الهامى كه به خط همو تحرير يافته و براى سپهر فرستاده است تا در تذكره ناصرى مورد استفاده قرار دهد ، « 2 » و اين خود نشانگر آن است كه شهرت الهامى در زمانه خود او از محدوده كرمانشاهان فراتر رفته و نظر اديبان بلندآوازه عصر ناصرى را در پايتخت به خود جلب كرده است . در اين كه آيا سرايندگان ديگر حماسههاى منظوم آيينى در زبان فارسى پس از الهامى از شيوهء شعرى او و يا نگاهى كه به وقايع كربلا داشته است ، متأثر بودهاند يا نه ، بحثى است كه نياز به تحقيق و تأمّل دارد و در مجال تنگ اين مقال نمىگنجد . براى نمونه مىتوان از منظومه داستان على اكبر در احوال حضرت على اكبر و قاسم بن حسن - عليه السلام - از محمد بن ابو طالب نام برد كه به سال 1298 ه . ق آن را به پايان برده است . شادروان خانبابا مشار در فهرست كتابهاى چاپى فارسى ، ج 1 ، ( الف - ت ) از نسخه چاپى باغ فردوس سروده سيد احمد بن رستم ملقب به فردوسى حسينى و متخلص به الهامى خبر مىدهد كه حاوى ( چهار خيابان ) بوده و در كرمانشاه به سال 1327 ه . ش در قطع رحلى و چاپ سربى و در 244 صفحه چاپ و منتشر شده است . « 3 »
--> ( 1 ) . همان ، ص 80 تا 86 . ( 2 ) . همان ، ص 64 . ( 3 ) . همان ، ص 63 .